Logaritmik Azalım[1]Bathe, K. J. (2010). Finite Element Procedures for Solids and Structures. MIT OpenCourseWare.Kaynağa Git

EN: Logarithmic Decrement

Serbest titreşimde aynı işaretli ardışık tepe genliklerinin oranının doğal logaritması.

Logaritmik azalım, az sönümlü bir sistemin serbest titreşiminde ardışık tepe genliklerinin azalma hızını gösteren ve sönüm oranının tahmininde kullanılan büyüklüktür. Doğrusal viskoz ve az sönümlü tek serbestlik dereceli sistemde:

δ=ln⁡ ⁣(xkxk+1)=2πζ1−ζ2,ζ=δ4π2+δ2\delta=\ln\!\left(\frac{x_k}{x_{k+1}}\right) =\frac{2\pi\zeta}{\sqrt{1-\zeta^2}}, \qquad \zeta=\frac{\delta}{\sqrt{4\pi^2+\delta^2}}

olur. xkx_k ve xk+1x_{k+1} aynı işaretli, bir sönümlü periyot aralıklı tepe genliklerinin büyüklükleridir.

Birden fazla periyot üzerinden ortalama almak ölçüm saçılmasını azaltabilir. Kayıtta birden fazla modun belirgin olması, gürültü veya genliğe bağlı sönüm yöntemin yorumunu etkiler. Uygulamada seçilen bölümün serbest sönümlenme davranışını temsil etmesi gerekir. Örneğin ardışık iki tepe genliğinin oranı 1,37 olan bir kayıtta δ=ln⁡1,37≈0,315\delta=\ln1{,}37\approx0{,}315 ve sönüm oranı yaklaşık %5 bulunur. Sönüm oranı küçük olduğunda ζ≈δ/2π\zeta\approx\delta/2\pi yaklaşımı yeterli doğruluk sağlar.

Bu terim hakkında detaylı yazıSönümleme Nedir? Formülü ve Rayleigh Modeli →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.