Gerilme-Şekil Değiştirme Eğrisi

EN: Stress-Strain Curve

Diğer adları: Gerilme-Gerinim Eğrisi

Bir malzemenin çekme veya basınç deneyi sırasında uygulanan gerilme ile buna karşılık oluşan birim şekil değiştirme arasındaki ilişkiyi gösteren eğri.

GerilmeGerilmeBir kesite etkiyen iç kuvvetin, kesit alanına bölünmesiyle elde edilen, malzemenin iç direncini ifade eden temel mukavemet büyüklüğü.-şekil değiştirmeŞekil DeğiştirmeBir malzemenin, gerilme etkisiyle orijinal boyutlarına göre yaşadığı boyutsuz, göreli deformasyon miktarı. eğrisi, bir malzeme numunesinin çekme veya basınç deneyi sırasında artan yük altında gösterdiği gerilme tepkisini birim şekil değiştirmeye karşı çizen eğridir. Eğrinin başlangıcında gerilme ile şekil değiştirme doğru orantılıdır; bu doğrusal bölgenin eğimi malzemenin elastisite modülünü verir. Doğrusallığın bozulduğu nokta elastik sınırı, ardından akmanın başladığı nokta ise akma dayanımını tanımlar.

Sünek malzemelerde akma noktasından sonra gerilme, şekil değiştirme arttıkça bir miktar daha artmaya devam eder (pekleşmePekleşmeÇeliğin akma noktası (ve varsa akma platosu) sonrasında, artan plastik şekil değiştirmeyle birlikte taşıdığı gerilmenin de artmaya devam ettiği, kopmadan önceki son dayanım artışı aşaması. bölgesi) ve maksimum gerilmeye (çekme dayanımı) ulaşılır; bu noktadan sonra numunede boyun vermeyle birlikte gerilme düşer ve kopma gerçekleşir. Gevrek malzemelerde ise belirgin bir akma platosuAkma PlatosuYumuşak yapı çeliklerinde akma noktasından sonra gerilmenin sabit kaldığı, şekil değiştirmenin belirgin biçimde arttığı bölge. ve pekleşme bölgesi görülmez, eğri neredeyse doğrusal ilerleyip ani bir kopmayla sonlanır. Bu eğriden elde edilen elastisite modülüElastisite ModülüBir malzemenin elastik bölgede gerilme ile şekil değiştirme arasındaki orantı sabiti; malzemenin rijitliğini niteleyen temel özellik., akma dayanımıAkma DayanımıYapı çeliğinin, elastik davranıştan kalıcı (plastik) şekil değiştirmeye geçtiği gerilme sınırı., çekme dayanımı ve süneklikSüneklikBir malzemenin, kesitin veya sistemin, göçme öncesi ulaşabildiği deformasyonun akma deformasyonuna oranı olarak ifade edilen sünek davranış ölçüsü. gibi parametreler, yapı malzemelerinin tasarım hesaplarında temel girdilerdir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.