Dayanım Hiyerarşisi[1]AFAD (2018). Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği. Madde 4.2.2 ve Bölüm 7.Kaynağa Git

EN: Strength Hierarchy

Sünek davranışın hedeflenen bölgelerde oluşması için eleman ve göçme biçimleri arasında kurulan dayanım sıralaması.

Dayanım hiyerarşisi, bir taşıyıcı sistemde hangi elemanların veya kesitlerin önce akacağını ve hangi davranışların korunacağını belirleyen tasarım düzenidir. Amaç, enerji tüketen sünek bölgelerin kapasitesine ulaşabilmesi için kesme, birleşim ve ankrajAnkrajBir yapı elemanını veya istinat sistemini, gerilme altındaki bir çelik halat ya da çubuk aracılığıyla arkadaki sağlam zemine veya kayaya bağlayan destek elemanı. gibi daha gevrek mekanizmalara yeterli dayanım sağlamaktır.

Betonarme moment çerçevelerinde kirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman. uçlarında kontrollü plastikleşme, kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman. ve birleşim bölgelerinde ise buna uyumlu kapasite hedeflenir. Kapasiteler belirlenirken donatının gerçekleşebilecek dayanımı ve momentlerin kesme kuvvetlerine etkisi hesaba katılır. Böylece hiyerarşi, eleman boyutlarını karşılaştırmanın ötesinde iç kuvvet dengesi, donatı ayrıntıları ve olası göçme mekanizmaları üzerinden kurulur. Hiyerarşi, gevrek davranışların ancak sünek mekanizma tam olarak geliştikten sonra oluşabileceği biçimde kurulur; bu nedenle kesme tasarımında azaltılmış kuvvetler yerine kapasiteye göre hesaplanan kuvvetler kullanılır.

Bu terim hakkında detaylı yazıKapasite Tasarımı İlkesi Nedir? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.