Yırtılma Hızı

EN: Rupture Velocity

Bir fay kırılmasının, kırılma başlangıç noktasından itibaren fay düzlemi boyunca yayılma hızı.

Yırtılma hızı, bir depremde kırılmanın hiposantrden başlayarak fay düzlemi boyunca ne hızla ilerlediğini ifade eder; genellikle çevredeki kayacın S dalgasıEnine Dalga (S Dalgası)Parçacıkların dalga yayılım doğrultusuna dik yönde salındığı, P dalgasından daha yavaş ama genellikle daha yıkıcı olan sismik cisim dalgası. hızının belirli bir oranı (tipik olarak %70-90’ı) mertebesindedir. Bazı özel durumlarda yırtılma, yerel S dalgası hızını aşarak “süper kayma” (supershear) hızına ulaşabilir.

Yırtılma hızı, deprem kaynağından yayılan sismik dalgaların kırılma yönünde birikerek güçlenmesine (yönlülük etkisi) yol açan temel parametredir: yırtılmanın ilerlediği yönde bulunan bir bölge, kırılmanın geriye doğru ilerlediği yöndeki bir bölgeye kıyasla çok daha kısa süreli ama çok daha yüksek genlikli bir darbe (pulse) tipi yer hareketiyle karşılaşabilir. Bu durum, yakın fay etkisinin ve özellikle uzun periyotlu yapılar için artan deprem talebinin başlıca fiziksel nedenlerinden biridir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.