Tarafsız Eksen
EN: Neutral Axis
Diğer adları: Nötr Eksen
Eğilmeye çalışan bir kesitte, gerilmenin ve birim şekil değiştirmenin sıfır olduğu, basınç ve çekme bölgelerini ayıran eksen.
Tarafsız eksen, eğilme momentiEğilme MomentiBir kesite etkiyen, kesiti eğmeye çalışan; kesitin bir tarafındaki kuvvetlerin o kesite göre moment toplamından oluşan iç kuvvet. etkisindeki bir kesitte, boyuna gerilmenin ve birim şekil değiştirmenin teorik olarak sıfır olduğu, kesiti basınç bölgesi ile çekme bölgesine ayıran eksendir. Homojen ve elastik bir kesitte tarafsız eksen ağırlık merkeziyle çakışırken, betonarme gibi kompozit ve çatlamış bir kesitte tarafsız eksenin konumu; donatı miktarına, donatının kesitteki yerleşimine ve betonBetonÇimento, agrega (kum, çakıl) ve suyun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilen, zamanla sertleşerek yüksek basınç dayanımı kazanan kompozit yapı malzemesi. ile çeliğin elastisite modülleri oranına bağlı olarak ağırlık merkezinden belirgin şekilde kayar.
Tarafsız eksenin derinliği (kesitin üst lifinden tarafsız eksene olan mesafe), kesitin davranış tipini belirleyen önemli bir göstergedir: donatı oranıDonatı OranıDonatı kesit alanının, betonarme elemanın etkin beton kesit alanına oranı; kesitin davranış tipini belirleyen temel parametre. arttıkça tarafsız eksen derinliği de artar ve kesit dengeli orana yaklaşarak giderek daha gevrek bir davranışa yönelir. Bu nedenle TBDY 2018 gibi yönetmelikler, süneklik düzeyiSüneklik DüzeyiTBDY 2018'de bir binanın taşıyıcı sisteminin hedeflenen plastik deformasyon kapasitesine göre sınıflandırıldığı düzey (sınırlı, karma, yüksek). yüksek elemanlarda tarafsız eksen derinliğinin kesit etkin yüksekliğine oranını belirli bir üst sınırla kısıtlayarak kesitin sünek kalmasını garanti altına alır.
Bu tanım faydalı oldu mu?