Havza Etkisi

Havza etkisi, kayaç bir taban üzerine oturan yumuşak tortul zeminle (kil, kum) dolu bir vadi veya havzada, deprem dalgalarının havzanın sert kenar duvarlarından yansıyarak havza içinde adeta hapsolması ve bu yansıyan dalgaların birbirine eklenerek yer hareketinin genliğini ve süresini önemli ölçüde artırması olayıdır. Bu etki, düz ve yatay tabakalı bir zemin profilinde beklenen genel zemin amplifikasyonundan daha karmaşık ve yerel bir büyütme mekanizmasıdır.

Havza kenarı etkisi olarak da anılan bu olgu, özellikle havzanın kenarına yakın bölgelerde, düşey gelen dalgalar ile kenardan yatay yönde yayılan yüzey dalgalarının üst üste binmesiyle beklenmedik derecede şiddetli ve uzun süreli sarsıntılara yol açabilir. 1985 Mexico City depreminde gözlenen olağanüstü büyütme, havza etkisinin klasik bir örneği olarak literatürde sıkça anılır; bu nedenle havza içindeki binaların deprem tehlikesiDeprem TehlikesiBelirli bir bölgede belirli bir zaman aralığında belirli şiddette bir deprem yaşanma olasılığının bilimsel olarak tanımlanması. değerlendirmesinde, genel zemin sınıflandırmasının ötesinde havzaya özgü mikrobölgelemeMikrobölgelemeBir yerleşim alanını, zemin koşullarındaki değişkenliğe (Vs_30, zemin doğal periyodu, sıvılaşma riski) göre küçük ölçekli alt bölgelere ayırarak deprem tehlikesini haritalama çalışması. çalışmaları önem kazanır.