Etkin Kesit Rijitliği [1][1]TBDY 2018, Bölüm 4.5.8: Betonarme Taşıyıcı Sistem Elemanlarının Etkin Kesit Rijitlikleri

Etkin kesit rijitliği, betonarme bir elemanın deprem veya diğer etkiler altındaki analizinde kullanılan, moment-eğrilik ilişkisinin sekant eğiminden ($EI_{eff}$) elde edilen pratik rijitlikRijitlikRijitlik, bir elemanın veya yapının yük altında ne kadar az şekil değiştirdiğini gösteren özelliktir; aynı yük altında daha az yer değiştiren sistem daha rijittir. değeridir. Tam çatlamış kesit rijitliğinden farklı olarak, çatlaklar arasında betonun donatıyla birlikte hâlâ bir miktar çekme gerilmesiÇekme GerilmesiBir kesiti uzatmaya, koparmaya çalışan, kesit alanına birim başına düşen çekme kuvveti. taşıyabilmesi (çekme rijitleşmesi) etkisini de yaklaşık olarak içerir; bu nedenle gerçek değeri brüt (çatlamamış) rijitlik ile tam çatlamış kesit rijitliğiÇatlamış Kesit RijitliğiBetonarme bir kesitte, çekme bölgesindeki beton çatladıktan sonra yalnızca basınç bölgesi betonunun ve donatının katkı sağladığı, brüt (çatlamamış) kesit rijitliğinden belirgin biçimde düşük olan teorik rijitlik değeri. arasında bir yerde kalır.

Yönetmelikler, her eleman türü için bu değeri, deneysel gözlemlere dayanan ampirik bir katsayı olarak brüt rijitliğin bir oranı şeklinde tanımlar. TBDY 2018, Bölüm 4.5.8’de kirişler için 0.35, kolonlar için 0.70, bağ kirişleri için 0.15, çatlamış perde duvarlar için 0.50 gibi çarpanlar önerir. Bu katsayılar bir güvenlik payı değil, betonarmenin fiziksel gerçekliğinin analiz modeline yansıtılmasıdır: brüt rijitlikle yapılan bir analiz, yapıyı olduğundan rijit gösterir, titreşim periyodunu kısaltır ve göreli kat ötelenmelerini olduğundan küçük hesaplar; bu da hem deprem yükünün hem de ikinci mertebe etkilerinin hatalı tahmin edilmesine yol açar.