Deprem Kaynak Mekanizması

EN: Earthquake Source Mechanism

Bir depremi üreten fay kırılmasının türünü (doğrultu atımlı, normal, ters) ve geometrisini tanımlayan, genellikle 'beach-ball' diyagramlarıyla gösterilen model.

Deprem kaynakKaynakİki çelik parçanın, ergiyen kaynak metaliyle kaynaşarak kalıcı ve tek parça haline getirilmesi işlemi. mekanizması, bir depremi üreten fay düzlemi boyunca gerçekleşen ani kaymanın yönünü, doğrultusunu ve fay türünü (doğrultu atımlı, normal veya ters fay) tanımlayan modeldir. Bu bilgi, sismograflarda kaydedilen ilk dalga hareketlerinin (P dalgası ilk hareket yönü) farklı istasyonlarda analiz edilmesiyle elde edilir ve genellikle iki düğüm düzlemi içeren, halk arasında “beach-ball” (deniz topu) diyagramı olarak bilinen küresel bir gösterimle ifade edilir.

Kaynak mekanizmasının doğru belirlenmesi, hem depremin hangi fayda ve nasıl bir kırılmayla oluştuğunu anlamak hem de yer hareketinin yönlülüğünü (rupture directivity) ve dolayısıyla belirli bölgelerde beklenenden daha şiddetli sarsıntı oluşabileceğini öngörmek açısından mühendislik sismolojisinde kritik bir girdidir. Türkiye’deki fay sistemlerinin çoğu (Kuzey Anadolu Fay HattıFay HattıYer kabuğundaki kayaçların kırılıp birbirine göre yer değiştirdiği süreksizlik düzlemi. gibi) doğrultu atımlı kaynak mekanizmasına sahiptir.

Bu terim hakkında detaylı yazıDeprem Nedir, Nasıl Oluşur? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Anabilim Dalları

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.