Cisim Dalgaları

EN: Body Waves

Bir depremin odak noktasından her yöne, yer kabuğunun ve mantonun içinden geçerek yayılan, boyuna (P) ve enine (S) dalga olmak üzere iki türü bulunan deprem dalgası kategorisi.

Cisim dalgaları, bir depremin kırılma anında odak noktasından açığa çıkan enerjinin, yer kabuğunun ve altındaki mantonun katı malzemesi içinden her yöne yayılan bileşenidir. Yüzey dalgalarının aksine cisim dalgaları yer küresinin derinliklerinden geçerek yayılabilir ve bu nedenle sismoloji açısından yer kürenin iç yapısının (kabuk, manto, çekirdek sınırlarının) incelenmesinde temel veri kaynağını oluşturur.

Cisim dalgaları, boyuna dalgaBoyuna Dalga (P Dalgası)Parçacıkların dalga yayılım doğrultusuyla aynı yönde sıkışıp genleştiği, sismik dalgalar içinde en hızlı yayılan ve önce algılanan dalga türü. (P dalgası, sıkışma-genleşme hareketi yapan ve en hızlı yayılan dalga) ve enine dalgaEnine Dalga (S Dalgası)Parçacıkların dalga yayılım doğrultusuna dik yönde salındığı, P dalgasından daha yavaş ama genellikle daha yıkıcı olan sismik cisim dalgası. (S dalgası, yayılma yönüne dik salınım yapan ve yalnızca katı ortamlarda ilerleyebilen dalga) olmak üzere iki alt türe ayrılır. Mühendislik açısından S dalgaları, taşıdıkları yüksek enerji ve yapılara yatay yönde etki eden salınım hareketi nedeniyle genellikle yapısal hasarın başlıca nedeni olarak kabul edilir; buna karşın P dalgalarının S dalgalarından önce gelmesi, bazı erken uyarı sistemlerinin P dalgasını algılayarak daha yıkıcı S dalgası ve yüzey dalgalarıYüzey DalgalarıCisim dalgalarının (P ve S dalgalarının) yer yüzeyi veya tabaka sınırlarıyla etkileşiminden türeyen, enerjisi yüzeye yakın bölgede yoğunlaşan, genellikle daha büyük genlik ve daha düşük frekansa sahip deprem dalgası türü. gelmeden önce kısa süreli bir uyarı vermesini mümkün kılar.

Bu terim hakkında detaylı yazı Deprem Dalgaları Nedir? P, S ve Yüzey Dalgaları →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.