Bağ Kirişi

Bağ kirişi (coupling beam), bir binada aralarında pencere veya kapı boşlukları bulunan iki ayrı perde duvarPerde DuvarYatay yükleri (deprem, rüzgâr) rijitliği ve dayanımıyla karşılayan, düzlem içi davranışı baskın olan betonarme duvar elemanı. parçasını birbirine bağlayan, genellikle kısa açıklıklı ve yüksek kesitli özel bir kirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman. türüdür. Bağ kirişi, iki perde parçası arasında kesme kuvvetiKesme KuvvetiBir kesitin bir tarafındaki kuvvetlerin, kesite paralel bileşkesi; kesitte kayma gerilmesi doğuran iç kuvvet. ve eksenel kuvvetNormal KuvvetBir kesite, kesit düzlemine dik (eksen doğrultusunda) etkiyen, çekme veya basınç olarak ortaya çıkan iç kuvvet. aktararak, aslında ayrı ayrı çalışabilecek iki perdeyi, birlikte devrilme momentine karşı koyan tek bir “kuplajlı” (coupled) sistem haline getirir.

Kısa açıklığı ve yüksek kesme talebi nedeniyle bağ kirişi, genellikle derin kirişDerin KirişAçıklığa oranla kesit yüksekliği çok büyük olan, klasik düz-kesit eğilme teorisinin geçerli olmadığı, yükün mesnede kafes kiriş analojisiyle doğrudan bir basınç çubuğu üzerinden aktarıldığı kiriş türü. benzeri bir davranış sergiler ve klasik yatay/dikey donatı yerine, her iki köşegen doğrultusunda çapraz donatı (diyagonal donatı) ile tasarlanır; bu donatı düzeni, kirişin tekrarlı deprem yüklemesi altında bile kararlı ve sünek bir histerezisHisterezisBir elemanın döngüsel (tekrarlı) yükleme altında, yükleme ve boşaltma yollarının çakışmayıp bir kapalı eğri (döngü) oluşturması; bu döngünün kapladığı alan, elemanın döngü başına tükettiği enerjiyi temsil eder. davranışı sergilemesini sağlar. Kuplajlı perde sistemlerinde bağ kirişlerinin doğru tasarlanması kritik önem taşır: bağ kirişleri, perde gövdelerinden önce akıp enerji tüketen “kurban” elemanlar olarak görev yaparak, kapasite tasarımıKapasite TasarımıYapının belirli elemanlarında sünek davranış sağlanırken, diğer elemanların bu davranışa yetecek dayanımda tasarlanması ilkesi. ilkesi gereği perdelerin ana gövdesini daha az hasarlı tutar.