Ayarlı Kütle Sönümleyici

EN: Tuned Mass Damper (TMD)

Binanın üst katlarına yerleştirilen, yayvan/sönümlü bağlantılarla asılan ve binanın kendi doğal titreşim periyoduna 'ayarlanmış' büyük bir kütlenin, ters fazda hareket ederek titreşimi azaltması cihazı.

Ayarlı kütle sönümleyiciSönümleyiciYapıya eklenen, deprem veya rüzgar sırasındaki hareket enerjisini sönümleyerek kat ötelemelerini ve ivmeleri azaltan mekanik cihaz. (TMD), genellikle bir yüksek binanın en üst katlarına yerleştirilen, yaylar veya sarkaç düzenekleriyle asılı büyük bir kütleden oluşan pasif bir titreşim kontrolüTitreşim KontrolüBir yapının deprem, rüzgar veya işletme kaynaklı titreşimlere verdiği tepkiyi, pasif, aktif veya yarı aktif sistemlerle azaltmayı amaçlayan mühendislik yaklaşımı. cihazıdır. Bu kütle, kendi periyodu binanın hakim doğal titreşim moduna denk gelecek şekilde “ayarlanır” (tuned); bina rüzgar veya deprem etkisiyle salınmaya başladığında, TMD kütlesi bu harekete karşı faz farkıyla tepki vererek enerji tüketir.

TMD, genel enerji sönümleyiciEnerji SönümleyiciDeprem enerjisini yapısal hasar oluşmadan ısı veya başka enerji biçimlerine dönüştürerek sönümleyen sistem ve elemanların genel adı. kategorisinin özel ve büyük ölçekli bir uygulamasıdır; klasik viskoz damperlerin aksine tek bir noktaya odaklanmış devasa bir kütleyle çalışır ve özellikle vortex shedding kaynaklı rüzgar titreşimlerini azaltmada oldukça etkilidir. 432 Park Avenue’daki iki adet 300 tonluk çelik-su tanklı TMD sistemi, bu teknolojinin çok yüksek ve narin binalardaki kullanıcı konforunu artırmak amacıyla nasıl uygulandığının bilinen örneklerinden biridir.

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.