Kesit Hasar Sınırı [1]TBDY 2018, Madde 5.8.1, Denk. (5.4)-(5.8)
EN: Section Damage Limit
TBDY 2018'de, bir taşıyıcı eleman kesitindeki birim şekil değiştirmelerin karşılaştırıldığı, bina genelindeki performans düzeyleriyle aynı adları taşıyan üç hasar sınırı: Sınırlı Hasar (SH), Kontrollü Hasar (KH) ve Göçmenin Önlenmesi (GÖ).
Kesit hasar sınırı, TBDY 2018’de bina genelindeki performans düzeyinden farklı olarak, tek bir kesitin (kirişKirişAğırlıklı olarak eğilme momenti ve kesme kuvveti taşıyan, döşeme yüklerini kolon veya perdelere aktaran yatay taşıyıcı eleman. ucu, kolonKolonAğırlıklı olarak eksenel basınç kuvveti taşıyan, düşey ve yatay yükleri kirişten temele aktaran düşey taşıyıcı eleman. ucu gibi) deprem sırasında ulaştığı hasar düzeyini tanımlar. Bu değerlendirme, kesitteki betonBetonÇimento, agrega (kum, çakıl) ve suyun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilen, zamanla sertleşerek yüksek basınç dayanımı kazanan kompozit yapı malzemesi. basınç bölgesi ve donatı çeliğinde hesaplanan birim şekil değiştirmelerin (ve plastik dönmelerin), yönetmelikte tanımlanan üç sınır değerle karşılaştırılmasıyla yapılır. TBDY 2018 Madde 5.8.1’de bu üç kesit hasar sınırı, bina genelindeki performans düzeyleriyle aynı adları taşır: Sınırlı Hasar (SHSınırlı Hasar Performans Düzeyi (SH)Taşıyıcı sistemde yalnızca hafif, kolayca onarılabilir düzeyde hasar oluşmasına izin veren, hasar sınırlandırma ile kontrollü hasar arasında konumlanan performans düzeyi.), Kontrollü Hasar (KHKontrollü Hasar Performans Düzeyi (KH)Deprem performans düzeyleri arasında orta sınıf; taşıyıcı sistemde belirgin ama kontrol altında ve onarılabilir düzeyde hasar oluşmasına izin veren performans hedefi.) ve Göçmenin Önlenmesi (GÖ).
Sınırlar önce en üst düzey olan GÖ için doğrudan hesaplanır (beton birim kısalması ve donatı birim uzaması için Denk. 5.4-5.6); KH sınırı bunun %75’i olarak (ε^(KH) = 0.75 ε^(GÖ)), SH sınırı ise sabit değerlerle (beton için 0.0025, donatı için 0.0075, plastik dönme için 0) tanımlanır. Bir kesitteki birim şekil değiştirmeŞekil DeğiştirmeBir malzemenin, gerilme etkisiyle orijinal boyutlarına göre yaşadığı boyutsuz, göreli deformasyon miktarı. SH sınırının altında kalıyorsa kesit hasarsız/hafif hasarlı, SH ile KH arasındaysa kontrollü hasarlı, KH ile GÖ arasındaysa ileri hasarlı kabul edilir; GÖ sınırının aşılması ise o kesitte göçme anlamına gelir. Bina genelindeki deprem performans düzeyi, taşıyıcı sistemdeki tüm kritik kesitlerin bu üç sınır içinde nasıl dağıldığına bakılarak, yönetmelikte tanımlanan yüzdesel koşullar çerçevesinde belirlenir.
Not: Bazı kaynaklarda (ve 2007 yönetmeliğinde) bu sınırlar “Minimum Hasar (MN)”, “Güvenlik Sınırı (GV)” ve “Göçme Sınırı (GÖ)” adlarıyla anılır; TBDY 2018’deki güncel adlandırma yukarıdaki gibidir.
TBDY 2018, Denk. (5.7a)-(5.7b) ile KH sınırını doğrudan GÖ sınırının bir oranı olarak, Denk. (5.8a)-(5.8b) ile de SH sınırını sabit değerlerle tanımlar:
c^{(KH)} = 0.75\,\varepsilonc^{(GÖ)} \qquad ; \qquad \thetap^{(KH)} = 0.75\,\thetap^{(GÖ)} c^{(SH)} = 0.0025 \qquad ; \qquad \varepsilons^{(SH)} = 0.0075 \qquad ; \qquad \thetap^{(SH)} = 0Burada c sargılı beton birim kısalmasını, s donatı çeliği birim uzamasını, p ise plastik dönmeyi göstermektedir.
Bu tanım faydalı oldu mu?