Agrega

EN: Aggregate

Betonun hacimce büyük kısmını oluşturan, çimento hamuru ile bir arada tutulan kum, çakıl ve kırma taş karışımı.

Agrega, betonun hacimce yaklaşık %60-75’ini oluşturan, kum (ince agrega) ve çakıl/kırma taş (iri agrega) gibi doğal veya yapay kökenli tanelerin karışımıdır. BetonBetonÇimento, agrega (kum, çakıl) ve suyun belirli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilen, zamanla sertleşerek yüksek basınç dayanımı kazanan kompozit yapı malzemesi. içindeki asıl işlevi hem ekonomik bir dolgu malzemesi olmak hem de çimentoÇimentoSu ile karıştığında kimyasal reaksiyona girerek sertleşen, betonun agregaları bir arada tutan hidrolik bağlayıcı toz malzeme. hamurunun kuruma büzülmesini (rötreRötreSertleşmiş betonun, içindeki serbest suyun zamanla ortama buharlaşmasıyla hacminin küçülmesi; bu hareket kısıtlandığında çatlaklara yol açabilen uzun süreli deformasyon.) sınırlayarak boyutsal kararlılık sağlamaktır. Agrega tane boyutu dağılımı (granülometri), şekli ve yüzey dokusu; taze betonun işlenebilirliğini, sertleşmiş betonun dayanımını ve dürabilitesini doğrudan etkiler.

Agrega seçiminde dayanıklılık kadar temizlik de kritiktir: organik madde, kil ve silt gibi zararlı maddeler aderansı zayıflatır, alkali-silika reaksiyonuna duyarlı agregalar ise zamanla betonda genleşme çatlaklarına yol açabilir. TS 706 EN 12620 gibi standartlar, agreganın fiziksel ve kimyasal özellikleri için sınır değerler tanımlar; yapısal betonda kullanılacak agreganın bu şartları sağlaması, hem dayanım hem de uzun vadeli performans açısından zorunludur.

Bu terim hakkında detaylı yazı Beton Nedir? Hangi Bileşenlerden Oluşur? →

Yazar

Yapı Tasarım Akademisi

M.Sc. ETH İnşaat Yüksek Mühendisi

Yapı ve Geoteknik Mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış, ETH Zürich mezunu inşaat yüksek mühendisi. Deprem mühendisliği, zemin dinamiği ve yapısal tasarım üzerine odaklanıyor.